Yoann Gourcuff: Cái chết của “Tiểu Zidane”

Bordeaux một buổi tối mù sương, SVĐ Stade Chaban-Delmas chứng kiến một bàn thắng mà dư vị của nó còn đậm đặc và ngất ngây hơn cả những loại rượu vang hảo hạng của thành phố Cảng nước Pháp này. Chỉ có điều, như bức màn sương phủ mịt mùng ngày hôm đó, bàn thắng và ký ức về chủ nhân của nó cũng chỉ là thứ ảo ảnh lấp lánh nhưng nhanh chóng lụi tàn, chỉ còn thấp thoáng hiện về mỗi khi người ta chợt nhắc đến tên anh, Yoann Gourcuff.

Tờ L’Équipe đã gọi anh là “Le Successeur”, tức kẻ kế vị Zidane bất tử, ngay từ khi Gourcuff mới bước sang tuổi 21. Mang trên mình danh xưng đầy trọng lượng như vậy, đủ để khái quát hết tài năng chơi bóng của tiền vệ số 8. Những chuyên gia bóng đá cũng như BLV hàng đầu ở xứ sở hình lục lăng, từ những kẻ mơ mộng cho tới những ai thực tế nhất, cũng đều vững tin rằng Gourcuff chính là hiện tượng thực sự của bóng đá Pháp. Anh được sinh ra với sứ mệnh duy nhất, đó là lấp đầy khoảng trống mà Zizou vĩ đại đã để lại.

Christophe Dugarry đến giờ vẫn bồi hồi nhớ lại: “Đó quả thực là một bàn thắng vi diệu. Không! Không phải may mắn đâu! Gourcuff đã điều khiển tất cả, bằng thứ ma thuật của riêng cậu ta”. Cựu tiền đạo người Pháp nói thêm: “Tôi đã chán ngấy xem bóng đá kể từ lúc Zizou giải nghệ, cho đến khi Gourcuff xuất hiện. Xem những cầu thủ như vậy chơi bóng khiến tôi cảm giác như được bé lại, được tận hưởng mọi cảm xúc đơn thuần nhất mà môn thể thao này mang tới”.

Những lời lẽ của Dugarry có thể phóng đại đôi chút, nhưng siêu phẩm của Gourcuff quả thực không dễ gặp lần thứ hai. Nhận đường chuyền từ  Mathieu Chalmé ở sát rìa vòng cấm, Gourcuff bỏ lại cả hàng phòng ngự Paris Saint-Germain đứng chết lặng trong sương mù. Như có mắt sau lưng, tiền vệ số 8 chỉ cần một cú chạm để vừa khống chế bóng, vừa xoay Roulette điệu nghệ loại bỏ sự truy cản của Sylvain Armand, thêm một pha La Croqueta để đánh lừa Sammy Traoré trước khi kết liễu người gác đền kỳ cựu Mickaël Landreau bằng cú vẩy má ngoài điệu nghệ đưa bóng ghim thẳng về phía góc xa khung thành.

Cả bốn phía khán đài sân Stade Chaban-Delmas ngập tràn trong sự phấn khích. Một bàn thắng đủ để khiến bất kỳ ai có cơ hội được chứng kiến tận mắt phải sởn da gà và thoáng rùng mình mỗi khi nhớ lại. Ngày nay, rất nhiều tài năng trẻ được tô vẽ trên Youtube qua những video highlights được cắt ghép chỉnh sửa, thế nhưng 69s ghi lại những tổ hợp xử lí và bàn thắng ngoạn mục của Gourcuff không hề được thần thánh hóa chút nào, mà đó chính là những gì sinh động nhất khắc họa rõ nét sự khéo léo từ đôi chân tiền vệ sinh năm 1986.

Một thiên tài trong khoảnh khắc thăng hoa có thể cảm nhận được từng chuyển động của mọi cầu thủ, từng cơn gió ngọn cỏ trên sân, và điều tuyệt nhất, là khi họ có thể thấy rõ mồn một tất cả những gì sẽ diễn ra trước tất thảy 3 giây, hay nói cách khác, năng lực dự đoán của họ trong từng thời điểm, làm chủ hoàn toàn không gian và thời gian. Người xem dĩ nhiên cũng bị mê hoặc bởi thứ ma thuật ấy, chẳng thế mà ngay khi Gourcuff chỉ vừa lách người thoát khỏi sự kèm cặp của hậu vệ PSG, trước lúc thực hiện cú sút, bình luận viên trận đấu đã hét lên như thể trái bóng đã nằm gọn trong lưới Landreau. Và kể từ thời điểm đó cho tới kết thúc trận đấu, mọi chuyện diễn ra trên sân đã chẳng còn quan trọng nữa. Tất cả chỉ nói về Gourcuff mà thôi.

“Tôi cũng chẳng nhớ mình đã thực hiện nó thế nào nữa”, Gourcuff trả lời phỏng vấn sau trận đấu. “Tôi chỉ cố gắng thoát khỏi kèm cặp và tìm cách sút ngay khi có thể. Mọi thứ cứ thế theo bản năng thôi”. Phải, đó là bản năng, thứ bản năng thuần túy của những đứa trẻ được sinh ra để được gán mác “thiên tài bóng đá”.

Những năm tháng tuổi trẻ ở Bordeaux, Gourcuff chơi bóng theo cách thuần khiết nhất từ trái tim, và chính điều đó lại đốn gục trái tim hàng triệu tín đồ túc cầu giáo khác. “Zidane đệ nhị”, “Ông hoàng của bóng đá Pháp”, “Người kế vị Zizou”,… tất cả những mỹ từ đã được dành cho Gourcuff. Chỉ tiếc rằng anh không giống Zidane đến thế. Nếu như “Gã Hói” được nhớ tới với vị thế của người hùng dân tộc, một trong những cầu thủ xuất chúng nhất mà thế giới từng sản sinh ra, một tiền vệ công toàn năng bậc nhất lịch sử, thì nhiều năm sau, Gourcuff chỉ còn được nhắc đến như là linh hồn của tuyển Pháp thời hậu Zidane, tấm gương điển hình của thế hệ 87 bướng bỉnh lắm tài nhiều tật, một cái tên có khả năng khuấy động lại những nét tài hoa của Zizou thuở nào, nhưng lại chẳng đủ bản lĩnh để tỏa sáng ổn định trên đại lộ danh vọng. Yoann Gourcuff, mãi chỉ gắn liền với niềm tiếc nuối khôn nguôi.

Ngày ấy, cả Châu Âu hướng mắt về thành Bordeaux để chiêm ngưỡng tài năng của viên ngọc thô Gourcuff, và sau bàn thắng cực phẩm vào lưới PSG, chàng tiền vệ số 8 nghiễm nhiên trở thành đề tài bàn tán nóng hổi trên khắp Lục Địa Gìa. Thế nhưng trước đó, không nhiều người nhớ Gourcuff đã trải qua hai mùa giải tồi tệ cùng AC Milan thế nào. Được mang về San Siro từ Rennes, được đặt kỳ vọng nhiều như khi Zidane chuyển tới Juventus, thế nhưng thần đồng nước Pháp lại hoàn toàn lạc lõng tại Milano. Anh không thể cạnh tranh vị trí chính thức với hộ công hay nhất thế giới lúc bấy giờ – Ricardo Kaka, càng không thể vượt qua những trụ cột Clarence Seedorf, Andrea Pirlo. Báo chí đồn đại tiền vệ trẻ không tìm được tiếng nói chung trong phòng thay đồ với những cựu binh, nhưng có một điều có thể khẳng định chắc nịch: Gourcuff và Milan không dành cho nhau.

Đội trưởng Paolo Maldini, người có thâm niên và tầm ảnh hưởng lớn nhất đội bóng đã chia sẻ về những hạn chế của Gourcuff trong một bài phỏng vấn với tờ L’Équipe năm 2010: “Là một ngôi sao đang nổi, nhưng vấn đề mấu chốt của cậu ấy là ở thái độ. Cậu ấy không hề cho thấy mình sẵn sàng để ra sân. Không chịu học tiếng Ý, tập luyện hời hợt, không hòa đồng, thậm chí không đến đúng giờ. Không chỉ một mà rất nhiều lần như vậy.”

Tính cách hướng nội của Gourcuff chính là một trong những nguyên nhân chính khiến anh không thể hòa nhập tại môi trường mới và tự cô lập mình với những đồng đội ở Milan. Thay vì chấp nhận thứ văn hóa ở đây, anh chọn cách rút lui. Điều đó cũng lí giải vì sao AC Milan là CLB nước ngoài duy nhất Gourcuff thi đấu trong cả sự nghiệp. Bên ngoài biên giới nước Pháp chỉ mang đến cho anh sự ám ảnh.

Jean-Louis Gasset, trợ lý của HLV Laurent Blanc tại Bordeaux trong giai đoạn rực sáng của Gourcuff đánh giá: “Yoann có cá tính, nhưng cậu ấy cần phải hòa đồng và thoải mái hơn. Cậu ấy đam mê bóng đá và có thể nói về nó hàng tiếng đồng hồ. Nhưng sự tự tin không phải lúc nào cũng thường trực trong con người Gourcuff. Khi đánh mất điều đó, cậu ấy sẽ cảm thấy những người xung quanh cũng không tin tưởng mình, và phong độ thường ngày sẽ biến mất.”

Áp lực ngột ngạt ở một Milan phồn hoa nhưng xa lạ đã khiến Gourcuff sụp đổ dễ dàng. Trở về Bordeaux với niềm tin vụn vỡ và đôi chân không còn tự tin, nhưng dưới sự chỉ bảo tận tình của HLV Laurent Blanc, Gourcuff đã hồi sinh. Blanc đặt trọn niềm tin vào sự sáng tạo của số 8 bằng cách đặt anh làm trung tâm đội bóng, xây dựng xung quanh anh những vệ tinh đầy chất thép như Alou Diarra, Fernando và Wendell để làm bệ phóng nâng đỡ cho sự tinh tế, khéo léo của Gourcuff được phát tiết mạnh mẽ nhất. Và quyết định của ông thầy người Pháp đã đem lại thành quả rực rỡ. 12 bàn thắng sau 37 trận đấu cùng những đóng góp không thể đong đếm bằng con số, Gourcuff đã đưa Bordeaux lên đỉnh Ligue 1 mùa giải 2009, chấm dứt triều đại 7 năm liền thống trị nước Pháp của Lyon. Gourcuff  là trái tim của cả đội bóng, là Cầu thủ xuất sắc nhất mùa bóng, Cầu thủ Pháp xuất sắc nhất năm và ẵm luôn giải thưởng Bàn thắng đẹp nhất Ligue 1.

Thế nhưng sự vĩ đại vẫn lẩn tránh nhạc trưởng tài hoa này. Tại World Cup 2010, giải đấu mà anh được kỳ vọng sẽ là thủ lĩnh cho thế hệ tài năng mới của bóng đá Pháp, Gourcuff lại gây thất vọng cùng cực với chiếc thẻ đỏ ở trận gặp Nam Phi. World Cup năm đó cũng chứng kiến phong độ thảm hại và những lục đục trong nội bộ Les Blues, khiến đương kim á quân bị loại ngay từ vòng bảng. HLV Raymond Domenech và Gourcuff chính là những cái tên bị truyền thông pháp điểm mặt chỉ trích nhiều nhất.

Nhìn nhận một cách khách quan, Gourcuff không đáng bị lên án dữ dội như thế, bởi những gì xảy ra nằm ngoài tầm kiểm soát của anh. Sự rạn nứt trong nội bộ ĐT Pháp đã manh nha từ lâu. Gourcuff, người kế vị hoàn hảo của Zidane, hào hoa, học thức, một chàng công tử chơi bóng đích thực, nổi bật hơn cả giữa những người đồng đội lớn lên trong hoàn cảnh khó khăn, coi trái bóng làm công cụ để mưu sinh. Frank Ribery đến từ miền quê nghèo Boulogne-sur-Mer, trong khi những Thierry Henry, William Gallas hay Nicolas Anelka đều lớn lên ở vùng ngoại ô Paris vô cùng khắc nghiệt. Giữa bối cảnh đó, việc Domenech công khai đặt Gourcuff làm trung tâm của cả đội lại càng đổ thêm dầu vào lửa. Các đồng đội không ưa anh – một gã điển trai lầm lì chơi bóng yểu điệu như “đàn bà”. Sự ghen tị đã biến thành hành động trên sân. Trong trận mở màn chiến dịch World Cup gặp Uruguay, thậm chí cả Anelka lẫn Ribery đều không chịu chuyền bóng tới chân Gourcuff. Và tiền vệ số 8, giữa mắt bão, như thường lệ, không còn sự tự tin, anh chẳng thể hiện được chút tinh túy nào cả.

Sau mùa hè sóng gió trên đất Nam Phi, Gourcuff chuyển từ Bordeaux sang Lyon. Tưởng như đây sẽ là ánh bình minh mới trong sự nghiệp, nhưng hóa ra nó lại đánh dấu buổi hoàng hôn của anh. Thời gian của Gourcuff tại Lyon bị tàn phá bởi chấn thương và phong độ thất thường. Vẫn còn đó những khoảnh khắc thiên tài như khi ở Bordeaux, chỉ có điều chúng quá ít ỏi. Một lần nữa, giống như tại Milan và ĐTQG, những câu chuyện phi chuyên môn xoay quanh Gourcuff trở thành vấn đề bị đem ra bàn tán, mổ xẻ. Đội trưởng Lyon, Maxime Gonalons từng công khai chỉ trích Gourcuff vì từ chối ra sân khi không đạt 100% thể lực. Năm 2015, khi chia tay sân Gerland, Gourcuff đã bỏ lỡ tới 90 trận đấu vì chấn thương.

Anh trở về Rennes, đội bóng được  huấn luyện bởi cha anh, ông Christian. Ở tuổi 31, khó có thể thấy được hình ảnh của một Gourcuff ưu tú khi còn khoác áo Bordeaux. Hay nói chính xác hơn, chúng ta chưa bao giờ được chiêm ngưỡng “Tiểu Zidane” đạt tới đẳng cấp chơi bóng cao nhất.

Gourcuff sẽ mãi là một hiện tượng, một niềm nuối tiếc của bóng đá Pháp. Anh thuộc về thế hệ của những tài năng không trọn vẹn, sớm nở chóng tàn của bóng đá xứ sở lục lăng, bên cạnh những Samir Nasri, Hatem Ben Arfa hay Jérémy Ménez. Và câu chuyện về người nhạc trưởng tiềm năng nhất thế giới, mãi chỉ còn đọng lại trong từng cái nhíu mày nhăn mặt của giới chuyên gia, còn trong trí tưởng của người hâm mộ, là vẻ đẹp tuyệt tác trong từng pha bóng từ chàng nghệ sĩ tài hoa này.

You may also like...